ISO22000.2018 GGYS

ISO 22000:2018′ İN TARİHÇESİ

  • 1959 – 1960 İlk çalışmalar, NASA’nın uzaya giden astronotların tüketeceği gıda maddelerinin güvenliğini garanti altına alacak sıfır hatalı program isteği,
  • 1963 – Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO) Codex Alimentarius’da HACCP prensiplerinin yayımlanması,
  • 1973 – NASA (Amerikan Ulusal Havacılık Ve Uzay Kurumu), Natick Amerikan Ordu Laboratuarları ve Pillsbury grubunun astronotlar için gıda üretiminde sıfır hata ortak projesinin yürütülmesi ve HACCP kavramının literatüre girişi,
  • 1985 yılında ABD Ulusal Bilim Akademisi gıda güvenliğinin sağlanması için gıda işletme tesislerinde HACCP yaklaşımının kabul edilmesi gerektiği tavsiyesinde bulunması,
  • 14 Haziran 1993 – HACCP’ in 93/43/EEC “Gıda Maddelerinin Hijyeni” direktifi ile yasal olarak Avrupa Birliği ülkelerinin kanunlarına girişi,
  • 1996 – Avrupa’da tüm gıda endüstrisinin uygulaması gereken yasal bir zorunluluk haline getirilmesi,
  • Türkiye’de ise 16 KASIM 1997 tarihi itibarı ile Türk gıda Kodeksi ile gıda sanayinde HACCP uygulamaları zorunlu hale getirildi. 09.06.1998 tarihli resmi gazetede yayınlanan “Gıdaların Üretimi ve Denetlenmesine Dair Yönetmelik” de HACCP sisteminin uygulama gerekliliği belirtilmiştir. Yine aynı yönetmelikte 15.11.2002 tarihinden geçerli olmak üzere; başta et, süt ve su ürünleri işleyen işletmeler olmak üzere, gıda üreten diğer işletmelerin de kademeli olarak HACCP sistemini uygulamaları zorunlu hale getirilmiştir.
  • 20 Şubat 1998 – Danimarka’da DS 3027/1998 HACCP standardının yayımlanması,
  • 3 Mart 2003 tarihinde TS 13001/Mart 2003 “Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktalarına (HACCP) Göre Gıda Güvenliği Yönetimi-Gıda Üreten Kuruluşlar ve Tedarikçileri İçin Yönetim Sistemine İlişkin Kurallar” adıyla HACCP standardı yayımlanması.
  • 1 Eylül 2005 ISO 22000 “Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri-Gıda Zincirinde Yer Alan Kuruluşlar İçin Şartlar” standardı yayımlanması.
  • 26 Mayıs 2018 EN ISO 22000:2018 ISO/TC 34 “Gıda ürünleri” Teknik Komitesine bağlı SC 17, Gıda güvenliği için yönetim sistemleri (Management systems for food safety) Alt komitesi tarafından onaylanmış ve Haziran 2018 ‘de yayımlanmıştır.

ISO 22000:2018 GIDA GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ

ISO’nun tanımı : ISO International Organization for standardizasyon’ un kısa yazılışıdır, yani uluslararası standardizasyon örgütünün oluşturduğu bir yönetim standardıdır.

ISO 22000:2018 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı Nedir?

ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi; dünya çapında güvenli gıda üretim zinciri oluşturmak amacıyla oluşturulmuş uluslararası bir standarttır. Tedarikçiler, kullanıcılar, yasal otoriteler, tüketiciler ve tüm ilgili birimler arasında iletişimi ve bu sayede güvenli gıdanın her basamakta izlenebilirliğini sağlamayı esas almaktadır.

Bu Standart, gıda zinciri boyunca son tüketime kadar gıda güvenliğini sağlamak için takip eden genellikle anahtar öğeler olarak kabul edilen öğeleri birleştiren gıda güvenliği yönetim sistemi için ihtiyaçları tanımlamaktadır. 

Tüketicilere güvenli gıdalar sunmaya yardımcı olmak için gıda zincirindeki kuruluşlar tarafından kullanılan ISO 22000:2018, gıda güvenliği yönetim sisteminin (FSMS) uygulanmasına yardımcı olmaya yönelik mükemmel bir kılavuzdur. Gıdaların nasıl yetiştirildiği, taşındığı, üretildiği ve hatta tüketildiği, orijinal standardın yaklaşık on yıl önce yayınlanmasından bu yana önemli ölçüde değişmiştir. Yeni standart, bu değişiklikleri dikkate alır ve kuruluşların gıda güvenliği tehlikelerini azaltmalarına yardımcı olmayı amaçlar.

Standarttaki önemli değişiklikler aşağıdakileri içermektedir:

  • Liderliğin sorumluluğuna daha güçlü bir vurgu
  • ISO Direktifi Ek SL doğrultusunda Yüksek Seviyeli bir yapı (High Level Stracture) oluşturulmuştur. Bu nedenle ISO yönetim sistemleriyle entegre etmeyi kolaylaştırmaktadır. Birden fazla entegre yönetim sistemi standardı kullanan işletmeler için işlerini daha da kolaylaştırmak amacıyla, ISO 22000:2018 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı, tüm diğer ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi, ISO 14001:2015 Çevre Yönetim Sistemi gibi ISO standartları gibi Yüksek Seviye Yapısı  (HLS) ile aynı yapıda olacaktır.

Yüksek seviyeli yapı ile; bütün yönetim sistemi standartları için

  • Ortak yapı (ANNEX-SL)
  • Temel tanımlarda birlik sağlanması
  • Ortak tanımlayıcı alt başlıklar

İle uygulayıcılara kolaylık sağlar.

  • Proses Yaklaşımının daha iyi anlaşılması ve desteklenmesi için Risk Temelli Düşünce ile ilgili şartlar ortaya konmuştur,

Süreç ve risk temelli düşünme, bir kuruluşun proseslerinin ve GGYS ‘sinin planlanan sonuçlardan sapmasına neden olabilecek etkenleri belirleyebilmesine ve olumsuz etkileri önlemek veya en aza indirgemek amacıyla kontroller uygulamasına olanak sağlar.

ISO 22000:2018, gıda güvenliği tehlikelerini tanımlamak, önlemek ve kontrol etmek için HACCP ile iş riskini yönetmek amacıyla PUKO ve risk temelli düşünmeyi birleştirerek, kuruluşların risklere maruz kalmayı azaltmasına ve güvenliği artırmasına yardımcı olur.

Kuruluşun stratejileri ve gıda güvenliği politikasıyla uyumlu olarak sistemini (KURUMSAL  PLANLAMA VE KONTROL) ve proses yönetimini  (OPERASYONEL PLANLAMA VE KONTROL ) Planla – Uygula – Kontrol Et – Önlem Al (PUKO) döngüsünü ve Risk temelli düşünce yaklaşımı ile oluşturulmasını öngörmektedir.

Bu yapıyla birlikte bütün yeni yayınlanan standartlarda önleyici yaklaşımın yerini risk temelli düşünce ve oluşabilecek fırsatlara odaklanma şansını yakalamak adına fırsat kavramını getirilmiştir.

Bu, organizasyonel ve operasyonel risk yönetimini tek bir yönetim sistemi olarak bir araya getirir.

Risk yaklaşımı: Yüksek Seviyeli yapıyla birlikte standartlarda çekirdek bir madde yapısı meydana gelmiştirRisk temelli yaklaşım ile ISO 22000:2018 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı kullanıcıları da tanışmışlardır. “Risk” kavramı çeşitli şekillerde kullanılmaktadır. Bunlar gıda işletmelerinin, tehlike düzeyini, Tehlike Analizi Kritik Kontrol Noktası (HACCP) ve iyileştirme yaklaşımının da bir parçası olan fırsatların da Risk yaklaşımının bir parçası olduğu ve bu kavramların operasyonel düzeyde ayırt edilmelerinin önemini vurgulamaktadır.

Planla – Uygula – Kontrol Et – Önlem Al döngüsü; standartta birbiriyle çalışan iki ayrı döngü olup, biri yönetim sistemini kapsarken diğeri ise HACCP ilkelerini kapsar. İlk bölüm standardın ana yapısına sahip yönetsel süreçlere odaklanan aşama iken İkinci bölüm HACCP ilkelerini kapsayan aşamadır.

Organizasyonel olarak bu yaklaşım şirketi etkileyebilecek iyi ve kötü tüm farklı unsurları değerlendirme fırsatı sunar. Bu, GGYS’nin hedeflerini önceliklendirmeye olanak tanır, böylece bu risklerin etkilerine uyum sağlanacak şekilde uygulanır. Operasyonel açıdan risk temelli düşünce ve uygulama, gıda güvenliği yönetimiyle sıklıkla ilişkilendirilen HACCP ilkelerine dayanır.

  • Operasyon süreci : Ön Koşul Programları, Operasyonel Ön Koşul Programları, Kritik Kontrol Noktaları gibi anahtar terimler arasındaki farklılıkların açık bir şekilde tanımlandığı görülmektedir.
  • Liderlik şartları daha fazla artırılmıştır.
  • Liderliğin sorumluluğuna daha güçlü bir vurgu söz konusudur.
  • GGYS sınırlarının daha net belirlenmesi amaçlanmıştır.
  • Kuruluş bağlamına daha fazla önem verilmiştir.

ISO 22000: 2018 STANDARDINDA; RİSK TEMELLİ DÜŞÜNME, PUKO VE SÜREÇ YAKLAŞIMINI BİRLEŞTİRMENİN POTANSİYEL FAYDALARI ŞUNLARDIR:

  1. GGYS ve faaliyetlerin daha yüksek riskli süreçlere odaklamak,
  2. Kuruluştaki süreçlerin birbirine nasıl bağlı olduğunu anlamak
  3. Kaynakları daha etkili kullanmak,
  4. Yeni müşterilerin gereksinimlerini karşılama veya mevcut müşteriler tarafından belirlenen yeni gereksinimleri karşılama becerisini geliştirmek.
  5. Global gıda tedariki zincirinde tüm kuruluşlar için geçerlilik.
  6. Gerçek anlamda global, uluslararası bir standart
  7. Ulusal standartarın uyumlaştırılması için potansiyel
  8. Mevcut perakende gıda güvenliği standartlarının çoğu gereksinimini karşılar
  9. Codex HACCP prensiplerine uygundur
  10. Uluslararasında HACCP kavramları iletişimi sağlar
  11. Üçüncü taraf sertifkikasyonu için çerçeve sağlayan net gerekliliklerle denetlenebilir bir standart
  12. Yasal gerekililklere uygun
  13. ISO 9001 ve ISO 14001’in yönetim sistemi maddelerine uygun bir yapı
  14. Tedarik zincirindeki ortaklarla tehlikeler hakkında iletişim kurma olanağı

Daha ayrıntılı yararlardan bazıları da şunlardır:

  1. Ürün yaklaşımı yerine sistem yaklaşımı
  1. Hem içerde hem de gıda zincirinde kaynak optimizasyonu
  2. Tüm kontrol önlemleri tehlike analizine tabidir
  3. Daha iyi planlama, daha az işlem sonrası doğrulama
  4. Gelişmiş belgeleme
  5. Ön koşul programlarının sistematik yönetimi
  6. Daha çok özen
  7. Tedarikçiler, müşteriler, regülatörler ve diğer ilgili taraflarla gıda güvenliği konularında dinamik iletişim
  8. Gıda güvenliği tehlikelerinin tanımlanmasına ve kontrol önlemleri geliştirilmesine ve uygulanmasına sistemli ve proaktif yaklaşım

NEDEN TS EN ISO 22000

  • Tüm gıda zincirine uygulanabilir olması,
  • Çalışanların hijyen ve gıda güvenliği konusunda bilinçlenmesi,
  • Çalışanların iş veriminin ve memnuniyetinin artırılması,
  • Kanunlara uyumluluğun sağlanması,
  • Resmi denetimlerde karşılaşılan sorunların en aza indirilmesi,
  • Yönetime kritik bilgilerin sunulması suretiyle kolay karar verebilme olanağının sağlanması,
  • Tüketicilerin gıda güvenliği ile ilgili taleplerinin tamamının karşılanması,
  • Uluslararası düzeyde tanınan bir sistem olması nedeniyle ihracat kolaylığı,
  • Müşteri güveninin ve memnuniyetinin sağlanması,
  • Pazarlamada rakiplerin önüne geçilmesi,
  • Ürün kayıplarının azaltması,
  • Ürün güvenlik problemlerini önlemesi,
  • Etkin kontrol geliştirmeye sistematik olarak yaklaşması,
  • Gıda zincirinin her aşamasında kullanılabilmesi,
  • Ürün geri toplama riskinin azaltılması,
  • Proses kontrolün dokümanlarla kanıtlanmasına olanak vermesi,
  • Yükümlülüklerini bilen ciddi ve profesyonel bir organizasyon oluşturulması,
  • Gıda zehirlenmeleri ve ölüm risklerinin düşürülmesi,
  • Gıda israfının (gıda bozulmaları, vb.) ve bu israftan kaynaklanan maliyetlerin en aza indirilmesi,
  • Çalışma ortamının iyileşmesi,
  • Hata yapılarak kazanılan tecrübeye güvenmekten ziyade potansiyel tehlikeleri önceden haber vermesi,
  • Gıda işletmelerine güvenli gıda üretmek için kanuni zorluklan karşılamada güvenirlik sağlaması,
  • ISO 9000 gibi kalite yönetim sistemlerinin tanımlayıcısı olması,
  • Geleneksel muayene ve kontrol sistemlerinden daha etkili olması,
  • FAO / WHO tarafından onay görmüş güvenilir bir sistem olması,

ISO 2200:2018 GIDA GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ STANDARDI KAPSAMINDA YER ALAN KURULUŞLAR

TS EN ISO 22000 standardı kapsamında belgelendirme yapılabilecek olan dolaylı ve dolaysız yer alan kuruluşlar şunlardır.

  1. Doğrudan Yer Alan  Kuruluşlar,
  2. Yem üreticileri,
  3. Hasatçılar,
  4. Çiftçiler,
  5. Gıda bileşeni üreticileri,
  6. Gıda üreticileri,
  7. Gıda satıcıları,
  8. Gıda servisleri,
  9. Hazır yemek firmaları,
  10. Temizlik ve sanitasyon hizmeti veren kuruluşlar,
  11. Taşıyıcılar, depolama ve dağıtım kuruluşları vb.
    1. Dolaylı Olarak Yer Alan Kuruluşlar
  12. Ekipman sağlayan kuruluşlar,
  13. Temizlik ve sanitasyon ajanları,
  14. Ambalaj malzemeleri,
  15. Gıda ile temasta bulunan diğer öğeleri üreten kuruluşlar vb.

ISO 22000 GIDA GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ DANIŞMANLIĞI

ISO 22000:2018 GGYS Danışmanlık Hizmetlerinde yapılacak çalışmalar şunlardır:

  • Üst Yönetim ile görüşme, şirketin mevcut yapısının ve durumunun analiz edilmesi,
  • Müşteri portföyü ve şirketin yaptığı faaliyetler hakkında görüşler alınması ve kapsamın sınırları ile belirlenmesi
  • Çalışma ortamının görülmesi ve çalışma ortamının değerlendirilmesi,
  • Eğitim ihtiyacının ve tarihlerin belirlenmesi,
  • ISO 22000:2018 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Temel Eğitimin düzenlenmesi,
  • Şirket organizasyonunun yapılması. Organizasyon içerisinde pozisyonların belirlenmesi ve belirlenen pozisyonlar için atamaların yapılması, Gıda Güvenliği Ekip Liderinin ve Ekibin belirlenmesi ve atanması,
  • ISO 22000:2018 GGYS dokümantasyon ile ilgili Eğitim düzenlenmesi,
  • Gıda Güvenliği Politikasının Belirlenmesi,
  • Ana süreçlerin ve ana süreçlere bağlı alt süreçlerin belirlenmesi, etkileşimlerinin ve izleme metodlarının tanımlanması,
  • Kuruluşu etkileyen iç ve dış unsurların belirlenmesi,
  • Kuruluşun iç ve dış taraflarının ve bu tarafların ihtiyaç ve beklentilerinin belirlenmesi,
  • Süreçlerde gıda güvenliği açısından risk, tehdit ve fırsatların belirlenmesi ve izlenmesi için metotların belirlenmesi. Belirlenen metda göre risk, tehdit ve fırsatların belirlenmesi,,
  • Vizyon misyonla ve gıda güvenliği politikası ile tutarlı Gıda Güvenliği Hedeflerin Belirlenmesi,
  • Organizasyondaki personelin nitelikleri, görev yetki ve sorumluluklarının yazılı hale getirilmesi,
  • Ürün kalite planlarının yazılı hale getirilmesi,
  • Belirlenen proseslerin dokümante edilme şeklinin belirlenmesi ve yazılı hale getirilmesi (Örnek: proses haritaları, proses kalite planı, iş akış diyagramları vb.),
  • ISO 22000 standardının zorunlu kıldığı ve mevcut yapının ön gördüğü dokümanların yazılı hale getirilmesi,
  • ISO 22000 standardının ürün gerçekleştirmeye yönelik operasyon, izleme ölçme, talimatları ve tanımlama izlenebilirlik, vb. talimatların yazılı hale getirilmesi,
  • ISO 22000 sistemi için gerekli hammadde, ürün tanımları, üretim akış şemalarının, tehlike analizlerinin, ÖGP planının, Tehlike Kontrol Planının oluşturulması,
  • ISO 22000 sistemi için form, liste, plan, tablo, çizelge vb. dokümanların ihtiyaca uygun olarak tasarımı,
  • Acil Durum Planının hazırlanması, eğitimlerin verilmesi ve tatbikatların yapılması,
  • Ürün geri toplama tatbikatlarının yapılması,
  • ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemine ait hazırlanan tüm dokümanların uygulama öncesi sorumlularınca okunarak gözden geçirilmesi ve varsa gerekli değişikliklerin yapılması,
  • Üretim personeli ve çalışan diğer personele ISO 22000 belgesi ile ilgili Bilgilendirme eğitimin düzenlenmesi,
  • Personel görüş öneri ve isteklerinin değerlendirilmesi,
  • ISO 22000 Güvenli ürün-hizmet planlama ve gerçekleştirme ile ilgili gerekliliklerin ve uygulamaların yapılması,
  • ISO 22000 İç tetkik ile ilgili eğitimin yapılması,
  • ISO 22000 GGYS Yönetim Sistemlerinin tüm elemanlarının denetlenmesi ve sonuçlarının rapor haline getirilmesi,
  • Sistemin etkinliğinin YGG toplantısında değerlendirilmesi,
  • Belgelendirme kuruluşuna müracaat için gerekli hazırlık ve çalışmaların yapılması,
  • Belgelendirme tetkiki hususunda gerekli bilgilendirmenin sağlanması,
  • Belgelendirme denetiminden önce firma uzmanlarımızın firmayı denetlemesi ve eksikliklerin tespiti (Ön tetkik),
  • Eksikliklerin giderilmesi ve düzeltici önleyici faaliyetler,
  • Belgelendirme denetimine girilmesi Belgelendirme tetkiki sonuçlarına göre tespit edilen eksikliklerin tamamlanması,
  • Şirket talep ve beklentilerinin karşılanma düzeyinin ait çıktıların ölçülmesi,

Bir cevap yazın